Từ tuân thủ đến dẫn dắt: IFRS S1 & S2 có thể định hình chiến lược, niềm tin và giá trị thương hiệu như thế nào
Thế giới chưa bao giờ đặt minh bạch làm trọng tâm mạnh mẽ như hiện nay. Các bên liên quan của doanh nghiệp ngày càng yêu cầu phải có trách nhiệm rõ ràng hơn đối với các thực hành về môi trường, xã hội và quản trị (ESG). Cùng với đó, trọng tâm cũng dần chuyển sang việc chứng minh giá trị kinh doanh của phát triển bền vững.
Đó là lúc IFRS S1 và S2 xuất hiện: được xây dựng nhằm thiết lập một nền tảng công bố thông tin liên quan đến phát triển bền vững có chất lượng cao, mang tính toàn cầu và hướng đến nhà đầu tư. Với hơn 30 khu vực pháp lý trên thế giới đã áp dụng hoặc đang chuẩn bị triển khai các tiêu chuẩn này — do Hội đồng Tiêu chuẩn Phát triển Bền vững Quốc tế (ISSB) thuộc Quỹ Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS Foundation) phát triển — tầm ảnh hưởng của bộ quy định sẽ còn tiếp tục gia tăng. Tuy nhiên, đây không chỉ là câu chuyện về tuân thủ; IFRS S1 và S2 còn là một phần của bộ công cụ giúp doanh nghiệp ra quyết định chiến lược và xây dựng niềm tin với các bên liên quan quan trọng nhất.
Dù vậy, IFRS S1 và S2 được nhận xét chủ yếu tập trung vào tài chính, nên chưa bao quát đầy đủ khái niệm trọng yếu kép. Đó là còn xem xét tính trọng yếu về tác động — tức cách hoạt động kinh doanh ảnh hưởng đến nền kinh tế, môi trường và con người, bao gồm cả quyền con người theo định nghĩa của GRI. Nhiều khu vực pháp lý, đặc biệt là Liên minh châu Âu thông qua Chỉ thị Báo cáo Phát triển Bền vững Doanh nghiệp (CSRD) và Bộ Tiêu chuẩn Báo cáo Phát triển Bền vững châu Âu (ESRS), yêu cầu doanh nghiệp đánh giá cả hai góc nhìn này để cung cấp một bức tranh toàn diện hơn về các tác động, rủi ro và cơ hội liên quan đến phát triển bền vững.
Với tinh thần đó, hãy cùng nhìn vào những giá trị mà IFRS S1 và S2 có thể mang lại.
Vậy IFRS S1 và S2 là gì?
Có thể hình dung IFRS S1 và S2 như những “bộ chuyển ngữ tài chính”, được các nhà đầu tư và bên cho vay khuyến khích sử dụng để chuyển đổi các báo cáo ESG/phát triển bền vững vốn thiếu nhất quán thành một ngôn ngữ chung mà thị trường tài chính có thể hiểu và so sánh. Hai tiêu chuẩn này tạo ra một bộ nguyên tắc chung, giúp các bên đánh giá phát triển bền vững dưới góc nhìn kinh doanh, từ đó hỗ trợ quá trình ra quyết định tài chính một cách rõ ràng và có cơ sở hơn.
- IFRS S1: Nền tảng cốt lõi. IFRS S1 đặt ra các nguyên tắc cơ bản cho việc công bố thông tin tài chính liên quan đến phát triển bền vững, kết nối các vấn đề ESG với hiệu quả kinh doanh — từ dòng tiền, khả năng tiếp cận vốn đến chi phí vốn. Nói ngắn gọn, tiêu chuẩn này giúp doanh nghiệp truyền đạt với nhà đầu tư về những rủi ro và cơ hội liên quan đến phát triển bền vững mà họ đang đối mặt, cũng như cách doanh nghiệp quản lý các vấn đề đó.
- IFRS S2: Trọng tâm về khí hậu. IFRS S2 được xây dựng trên nền tảng của IFRS S1, nhưng tập trung cụ thể vào các rủi ro và cơ hội liên quan đến khí hậu — từ thời tiết cực đoan, định giá carbon, năng lượng tái tạo đến quá trình chuyển dịch rộng hơn sang một tương lai phát thải thấp. Các yêu cầu công bố cụ thể giúp nhà đầu tư và ngân hàng đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, từ phát thải khí nhà kính Phạm vi 1, 2 và 3, tỷ lệ tài sản dễ bị tổn thương trước rủi ro khí hậu, cho đến mức đầu tư vốn dành cho khả năng thích ứng và chống chịu với biến đổi khí hậu.
Khi kết hợp với nhau, IFRS S1 và S2 trở thành một bộ công cụ mạnh mẽ, thúc đẩy doanh nghiệp minh bạch hơn, đồng thời giúp củng cố khả năng phục hồi và xây dựng một câu chuyện phát triển bền vững đáng tin cậy.
Chúng ta cần biết gì?
SR đã đồng hành giúp khách hàng hiểu và áp dụng IFRS S1 và S2 từ trước khi các tiêu chuẩn này được hoàn thiện vào tháng 6/2023 — một khoảng thời gian có thể xem là khá dài trong thế giới phát triển chiến lược bền vững cho doanh nghiệp. Từ kinh nghiệm đó, chúng tôi nhận thấy có một số điểm quan trọng cần nắm rõ khi bắt đầu hành trình với các tiêu chuẩn này:
Đọc vị tài chính
Đừng chỉ đưa thật nhiều thông tin về mọi rủi ro có thể xảy ra vào báo cáo. Điều quan trọng là phải làm nổi bật những vấn đề mà nhà đầu tư và bên cho vay thực sự quan tâm khi đưa ra quyết định tài chính. Nhưng điều đó có ý nghĩa là gì đối với doanh nghiệp trong ngành hoặc thị trường? Làm thế nào để hiểu được các ý nghĩ của các nhà cho vay vốn? Vì vậy, quy trình công bố thông tin cần được thiết kế một cách chặt chẽ để có thể đưa ra câu trả lời đáng tin cậy cho những câu hỏi này — đặc biệt khi các công bố của bạn cần được xác minh ngay hiện tại, hoặc có thể sẽ bắt buộc trong tương lai gần.
Quản trị phải trung thực
Không có chỗ cho những nội dung chung chung. Các tiêu chuẩn yêu cầu doanh nghiệp trình bày rõ cấu trúc quản trị, quy trình, cơ chế kiểm soát và thủ tục liên quan — ai chịu trách nhiệm, quyết định được đưa ra như thế nào, và các rủi ro cũng như cơ hội ESG được quản lý ra sao ở cấp cao nhất. Với những vụ kiện như ClientEarth kiện Hội đồng quản trị Shell, cùng các rủi ro pháp lý ngày càng gắn trực tiếp với hiệu quả phát triển bền vững và chất lượng công bố thông tin, doanh nghiệp cần diễn đạt thật cẩn trọng cách mình giám sát ESG. Và nếu việc diễn đạt điều đó trở nên khó khăn, đây thường là dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp cần thay đổi từ bên trong.
Tư duy sẵn sàng cho tương lai
Không chỉ dừng lại ở việc chỉ ra rủi ro, doanh nghiệp cần công bố cách mình sẽ duy trì khả năng chống chọi trước các rủi ro đó như thế nào trong dài hạn. Điều này có thể bao gồm phân tích kịch bản cho các vấn đề ESG bất kỳ, và hiện đã là yêu cầu bắt buộc đối với biến đổi khí hậu theo IFRS S2 (cũng là phiên bản tiếp theo 2.06 của TCFD). Rủi ro khí hậu? Cơ hội chuyển dịch? IFRS S2 buộc doanh nghiệp phải suy nghĩ nghiêm túc qua nhiều kịch bản, từ đó hình dung biến đổi khí hậu có thể định hình lại mô hình kinh doanh như thế nào. Đây không phải là phỏng đoán, mà là sự chuẩn bị cho những tác động chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính.
Chỉ số gắn với giá trị kinh doanh
Không còn chuyện chỉ chọn công bố các dữ liệu có lợi. Khi trình bày cả dữ liệu định lượng và định tính, doanh nghiệp cần xem xét các chỉ số trong Bộ tiêu chuẩn SASB khi phù hợp, đồng thời công bố thêm các điểm dữ liệu cụ thể khác. Có thể bạn sẽ phải đầu tư thêm công sức để thu thập dữ liệu mới, nhưng kết quả là một bức tranh kết nối rõ hơn giữa rủi ro ESG, cơ hội và tác động tài chính liên quan — những điều mà nhà đầu tư và ngân hàng thực sự quan tâm. Và một lợi ích khác: điều này cũng giúp doanh nghiệp giữ được sự trung thực trong chính cách mình nhìn nhận và báo cáo.
Biến IFRS thành giá trị kinh doanh: SR giúp doanh nghiệp dẫn dắt như thế nào
IFRS S1 và S2 đặt nền tảng cho báo cáo phát triển bền vững đáng tin cậy. Tuy nhiên, giá trị thực sự của các tiêu chuẩn này chỉ được phát huy khi doanh nghiệp tích hợp chúng vào chiến lược kinh doanh. Đây chính là vai trò của SR — giúp doanh nghiệp sử dụng các insight từ IFRS để nâng cao quản trị, quản lý rủi ro và tạo lợi thế cạnh tranh.
- Gắn kết chiến lược phát triển bền vững với chiến lược kinh doanh: Một quy trình công bố thông tin IFRS được xây dựng bài bản không chỉ là yêu cầu tuân thủ, mà còn là một tài sản chiến lược. Gần đây, chúng tôi đã dẫn dắt một tổ chức tài chính đa quốc gia thực hiện đánh giá tính trọng yếu tài chính lần đầu tiên, qua đó giúp ban lãnh đạo cấp cao — bao gồm cả Hội đồng quản trị — thống nhất quanh sáu ưu tiên phát triển bền vững mang tính chiến lược, có ý nghĩa đồng thời với chiến lược kinh doanh tương lai, môi trường và xã hội. Trong bối cảnh phát triển bền vững đôi khi trở thành một chủ đề gây tranh luận, quy trình của chúng tôi giúp kết nối trách nhiệm ủy thác với trách nhiệm doanh nghiệp
- Phát triển bền vững như một tài sản thương hiệu: Các vấn đề ESG luôn chứa đựng cả rủi ro lẫn cơ hội về danh tiếng — những yếu tố quan trọng tạo nên giá trị thương hiệu mà chúng tôi giúp khách hàng nhận diện trong quá trình công bố thông tin theo IFRS. Nhưng công việc của SR không dừng lại ở đó. SR là một trong số ít đơn vị tư vấn kết hợp được chuyên môn kỹ thuật về phát triển bền vững với năng lực sáng tạo thuyết phục, nhằm đưa phát triển bền vững vào chiến lược thương hiệu. Gần đây, chúng tôi đã hỗ trợ ACEN định vị các bằng chứng phát triển bền vững như một điểm khác biệt trên thị trường, đồng thời tích hợp chúng một cách đáng tin cậy vào bản sắc thương hiệu thông qua một chiến lược thống nhất.
- Phòng tránh rủi ro về greenwash: Việc áp dụng IFRS là một phần trong xu hướng rộng hơn nhằm xây dựng dữ liệu ESG có thể so sánh và kiểm chứng. Đồng thời, mọi doanh nghiệp ngày nay cũng đang hoạt động trong một môi trường mạng xã hội đầy biến động, nơi các quan điểm từ influencer — dù đôi khi thiếu chiều sâu — vẫn có thể làm xói mòn niềm tin mà doanh nghiệp đã dày công xây dựng. Quy trình của SR giúp làm rõ những vấn đề ESG nhạy cảm nhất dựa trên suy nghĩ thực tế của các bên liên quan, từ đó giúp doanh nghiệp củng cố các tuyên bố về phát triển bền vững bằng insight xác thực. SR đã hỗ trợ Swire Pacific chủ động giải quyết vấn đề này thông qua chương trình đào tạo chống tẩy xanh, trang bị cho các lãnh đạo trong toàn tập đoàn kiến thức cần thiết để đảm bảo các tuyên bố phát triển bền vững luôn đáng tin cậy và có cơ sở bảo vệ.
Từ tuân thủ đến dẫn dắt
IFRS S1 IFRS S1 và S2 không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu pháp lý. Đây còn là cơ hội để củng cố năng lực lãnh đạo, tăng cường khả năng chống chịu và tạo khác biệt trên thị trường. Những doanh nghiệp biết tích hợp hiệu quả các khung tiêu chuẩn này — đồng thời xem xét tính trọng yếu về tác động và các yêu cầu riêng theo từng khu vực pháp lý, như HKFRS — sẽ không chỉ dừng lại ở việc báo cáo. Họ sẽ trở thành những đơn vị dẫn dắt.
Hãy cùng chúng tôi chuyển đổi công bố IFRS của bạn từ một yêu cầu bắt buộc thành một lợi thế chiến lược.
1IFRS S1 – Yêu cầu chung về công bố thông tin tài chính liên quan đến phát triển bền vững; and IFRS S2 – Công bố thông tin liên quan đến khí hậu.
2Một số khu vực pháp lý tích hợp các chuẩn mực IFRS vào các chuẩn mực địa phương, như tại Đặc khu hành chính Hồng Kông với Tiêu chuẩn Báo cáo Tài chính Hồng Kông (Hong Kong Financial Reporting Standards – HKFRS.)
4Các tiêu chuẩn báo cáo bền vững của Sáng kiến Báo cáo Toàn cầu (GRI).
6https://www.ifrs.org/content/dam/ifrs/supporting-implementation/ifrs-s2/ifrs-s2-comparison-tcfd.pdf
